Koalicja Razem Przeciw Dezinformacji wchodzi w nowy etap, stawiając na ściślejszą współpracę organizacji społecznych i wspólne działania wobec zagrożeń informacyjnych. Jej członkowie chcą skuteczniej łączyć doświadczenia i kompetencje, koordynować inicjatywy oraz poszerzyć grono organizacji i partnerów. Celem jest wzmocnienie głosu społeczeństwa obywatelskiego i budowanie odporności informacyjnej Polski.
Dezinformacja to złożone i zmieniające się zagrożenie, które wymaga zaangażowania wielu środowisk. Organizacje społeczne, fact-checkerzy, media, środowisko naukowe, administracja publiczna i biznes dysponują różnymi kompetencjami oraz doświadczeniami. Brakuje jednak trwałych mechanizmów, które pozwalałyby skutecznie je łączyć.
Podczas kongresu REINFO odbyło się spotkanie członków Koalicji, poświęcone rozwijaniu współpracy.
– Kongres REINFO stworzył przestrzeń do rozmowy o tym, jak skuteczniej przeciwdziałać dezinformacji. Pokazał, że tylko łącząc siły, wiedzę i koordynując działania, możemy skutecznie odpowiadać na zagrożenia informacyjne. Chcemy wykorzystać ten impuls do wzmocnienia współpracy w ramach Koalicji Razem Przeciw Dezinformacji – mówi Paweł Prus, prezes Fundacji Instytutu Zamenhofa.
Wzmocnienie współpracy w ramach Koalicji ma służyć przede wszystkim budowaniu trwałej sieci organizacji zajmujących się dezinformacją, fact-checkingiem, mediami, prawami cyfrowymi i odpornością społeczną. Koalicja chce nie tylko ułatwiać przepływ informacji i wiedzy, ale również rozwijać kompetencje swoich członków, wypracowywać wspólne sposoby reagowania na sytuacje kryzysowe i wzmacniać obecność głosu społeczeństwa obywatelskiego w debacie publicznej.
W najbliższym czasie Koalicja zamierza również poszerzać grono członków i partnerów, zapraszając do współpracy kolejne organizacje i podmioty zaangażowane w budowanie bezpieczeństwa informacyjnego.
Działania Koalicji będą koncentrować się na czterech obszarach:
- wymianie informacji i wiedzy o zagrożeniach informacyjnych oraz metodach działania dezinformacji;
- wzmacnianiu kompetencji organizacji i innych podmiotów zaangażowanych w przeciwdziałanie dezinformacji;
- rzecznictwie na rzecz obecności głosu społeczeństwa obywatelskiego w debacie publicznej i procesach legislacyjnych;
- rozwijaniu partnerstw międzysektorowych z administracją publiczną, samorządami, mediami, nauką i biznesem.
– Chcemy, by głos ekspertów z trzeciego sektora rzeczywiście miał szansę przebić się do debaty publicznej i prac legislacyjnych. Dlatego stawiamy na budowanie partnerstw i aktywne rzecznictwo – podkreśla Marzena Błaszczyk z Sieci Obywatelskiej Watchdog.
Potrzeba współpracy nabiera szczególnego znaczenia w kontekście rozwijanych obecnie rozwiązań instytucjonalnych po stronie państwa. Pod koniec września Prezes Rady Ministrów powołał Centrum Walki z Dezinformacją, w którego prace zaangażowane są różne ministerstwa, służby i instytucje publiczne, w tym NASK. To ważny element działań na rzecz lepszej koordynacji odpowiedzi państwa na zagrożenia informacyjne.
Doświadczenia innych państw pokazują jednak, że współpraca instytucji rządowych nie wystarczy, by skutecznie odpowiadać na rosnącą skalę i złożoność dezinformacji. Może ona być elementem zagranicznych operacji wpływu, kampanii manipulacyjnych czy oszustw internetowych. Szczególnego znaczenia nabiera również bezpieczeństwo informacyjne w okresach wyborczych i kryzysowych.
Samo powoływanie kolejnych instytucji i struktur nie rozwiąże problemu, jeśli nie będzie mu towarzyszyć jasny podział kompetencji, wymiana danych, transparentność oraz trwała współpraca z organizacjami społecznymi, mediami, środowiskiem naukowym i biznesem.
– W Polsce nie brakuje instytucji i organizacji zajmujących się dezinformacją. Brakuje natomiast skutecznego mechanizmu, który pozwalałby im regularnie wymieniać informacje, łączyć kompetencje i wspólnie reagować na zagrożenia. Zdecydowaliśmy się skoncentrować na współpracy wewnątrz trzeciego sektora, aby wzmocnić odporność organizacji społecznych na dezinformację i efektywnie odpowiadać na zagrożenia w infosferze. Koalicja Razem Przeciw Dezinformacji to również silniejszy głos sektora w dialogu z instytucjami państwa oraz przedstawicielami mediów, nauki i biznesu – stwierdza Patryk Zakrzewski, wiceprezes Stowarzyszenia Demagog.
Koalicja chce być dla administracji publicznej partnerem, a nie konkurencją, zachowując jednocześnie niezależność i rolę reprezentanta społeczeństwa obywatelskiego. Odporność informacyjna nie może być bowiem wyłącznie zadaniem państwa. Społeczeństwo jest nie tylko odbiorcą informacji i potencjalnym celem kampanii dezinformacyjnych, ale także ważnym uczestnikiem systemu przeciwdziałania tym zagrożeniom.
Koalicja Razem Przeciw Dezinformacji – wspólna inicjatywa organizacji społecznych
Koalicja Razem Przeciw Dezinformacji powstała w 2022 roku w odpowiedzi na rozproszenie działań prowadzonych przez administrację publiczną, organizacje społeczne, fact-checkerów, media, biznes i środowisko naukowe. Obecnie rozwija współpracę w nowej, wzmocnionej formule, koncentrując się na łączeniu kompetencji organizacji obywatelskich i budowaniu trwałych mechanizmów wspólnego działania.
W skład Koalicji wchodzą: Stowarzyszenie Demagog, Fundacja Digital Poland, Pismo. Magazyn Opinii, Fundacja Edukacji Klimatycznej, Stowarzyszenie Pravda, TechSoup, Sieć Obywatelska Watchdog oraz Instytut Zamenhofa. Partnerem Koalicji jest ZFPR.